Με αφετηρία την ιστορία της Καλαμαριάς και τον σημαντικό αρχαιολογικό χώρο του Κόδρα, που αποκαλύπτει τις απαρχές της ανθρώπινης παρουσίας στον μυχό του Θερμαϊκού, το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο Δήμου Καλαμαριάς, μια σημαντική εκπαιδευτική και πολιτιστική πρωτοβουλία που προάγει τη δια βίου μάθηση και ενισχύει τη σύνδεση της κοινωνίας με τη γνώση, ανοίγει και πάλι πανιά.
Οι διαλέξεις του Εαρινού Εξαμήνου 2026 θα ξεκινήσουν τη Δευτέρα 23 Μαρτίου με μια θεματική ενότητα αφιερωμένη στη μακραίωνη διαδρομή της πόλης.
Η νέα ενότητα, με τίτλο «Καλαμαριά: μια μακραίωνη παρουσία», επιχειρεί να φωτίσει τη διαδρομή της περιοχής από τη νεολιθική εποχή έως τη σύγχρονη προσφυγική πόλη, αναδεικνύοντας τον ιστορικό και πολιτιστικό πλούτο της Καλαμαριάς και τη βαθιά ιστορική συνέχεια του τόπου.
Η πρώτη ανοιχτή εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 23 Μαρτίου, στις 19:00, στο Δημοτικό Θέατρο «Μελίνα Μερκούρη», με ομιλήτρια την καθηγήτρια του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ Ελένη Μανάκιδου, η οποία θα παρουσιάσει τη διάλεξη με τίτλο «Καλαμαριά: Η Πρωτοϊστορία στον μυχό του Θερμαϊκού έως τη δημιουργία της Θεσσαλονίκης».
Η διάλεξη θα παρουσιάσει τις απαρχές της ανθρώπινης παρουσίας στην περιοχή και τον σημαντικό προϊστορικό και αρχαιολογικό πλούτο της Καλαμαριάς, με ιδιαίτερη αναφορά στις αρχαιολογικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στον χώρο του Κόδρα.
Οι ανασκαφικές έρευνες που ξεκίνησαν υπό την επιστημονική καθοδήγηση του καθηγητή Μιχάλη Τιβέριου ανέδειξαν σημαντικά ευρήματα που φωτίζουν την προϊστορία της περιοχής και επιβεβαιώνουν τη σημασία της Καλαμαριάς ως τόπου με βαθιά ιστορική διαδρομή ήδη από την προϊστορική περίοδο.
Ενδεικτικό της σημασίας αυτής της αρχαιολογικής κληρονομιάς είναι ότι ευρήματα από την ευρύτερη περιοχή της Καλαμαριάς βρίσκονται σήμερα σε σημαντικά διεθνή μουσεία, όπως το Λούβρο και το Βρετανικό Μουσείο, μια λιγότερο γνωστή πτυχή της ιστορίας της πόλης που αναδεικνύει τη διεθνή αξία της πολιτιστικής κληρονομιάς της.
Μέσα από το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο, ο Δήμος Καλαμαριάς επιδιώκει να φέρει τους πολίτες πιο κοντά στην επιστημονική γνώση και να αναδείξει την ιστορία της πόλης ως βασικό στοιχείο της ταυτότητάς της.
Η γνώση του παρελθόντος δεν αφορά μόνο την ιστορική μνήμη. Αποτελεί και έναν πολύτιμο οδηγό για τον τρόπο με τον οποίο μια πόλη σχεδιάζει το μέλλον της, με σεβασμό στην ιστορία, την πολιτιστική της κληρονομιά και τους τόπους που τη διαμόρφωσαν.
Η θεματική ενότητα περιλαμβάνει συνολικά πέντε διαλέξεις, που θα πραγματοποιηθούν από τις 23 Μαρτίου έως τις 25 Μαΐου, με τη συμμετοχή πανεπιστημιακών και ερευνητών. Οι εισηγήσεις καλύπτουν τη διαδρομή της Καλαμαριάς από την προϊστορία και τα βυζαντινά χρόνια έως την οθωμανική περίοδο και τη σύγχρονη ιστορία της προσφυγικής πόλης.
Το πρόγραμμα του εαρινού κύκλου του Ανοιχτού Πανεπιστημίου θα ολοκληρωθεί στις 25 Μαΐου με στρογγυλή τράπεζα, με θέμα «Καλαμαριά: Παρόν και Μέλλον», ανοίγοντας τον διάλογο για τη φυσιογνωμία και τις προοπτικές της πόλης.
Η είσοδος στις διαλέξεις και τις εκδηλώσεις του Ανοιχτού Πανεπιστημίου είναι ελεύθερη για το κοινό.